HAYME ANA
Hayme Ana
Osman Bey'in babaannesi, Ertuğrul Gazi'nin annesi, Gazi Gündüzalp'in
eşidir.
Türk
boyları göç esnasında değişik yönleri ve yolları tercih etmişlerdir. Kayı boyu
da dokuzuncu asırdan sonra Aral havzasından hareket edip Ceyhun’u geçerek
Horasan’a, oradan Azerbaycan ve Ahlât’a, oradan da Hasankeyf ve Harput’a daha
sonra da I. Alaeddin Keykubad (1219–1236) tarafından kendilerine verilen
Ankara’nın batısındaki Karacadağ bölgesine bilahare de III.
Gıyaseddin Keyhüsrev (1264–1283) tarafından kendilerine kışlık ve yazlık olarak
tahsis edilen Söğüt ve Domaniç bölgesine vararak 3500 km. kadar olan göçü
tamamlamışlardır.
Kayı boyu bahsedilen göçü onücüncü yüzyılın ikinci
yarısında 400 çadır ile boy beyi Gazi Gündüzalp yönetiminde yapmıştır.
Gazi Gündüzalp’in eşi Hayme Ana olup; Sungurtekin, Gündoğdu, Ertuğrul ve Dündar
adında dört oğlu vardır.
Anılan göç sırasında Gazi Gündüzalp Ankara’nın
Beypazarı İlçesi Hırkatepe Köyü’nde bir baskın sırasında şehit olmuştur. Mezarı
buradadır ve tarih boyunca korunarak adına yakışır şekilde türbe haline
getirilmiştir. Köy halkı askere gönderdikleri gençlerini hep birlikte buradan
uğurlamış, hacet bayramı ve yağmur duası törenlerini burada yapmışlardır. Bu
töre bugün de böyledir.
Hırkatepe Köyü göç yolu üzerinde, Köroğlu Dağlarının
uzantısı Aladağ ve Keltepe’nin güney eteklerinin paralelindeki derin vadidedir.
Baskın yeri olarak uygundur. Hırkatepe Köyü’ne Elmabeli(1.125 m.) geçidi ile
ulaşılır. Gazi Gündüzalp şehit olduğu yerde toprağa verilmiş, mezarının
bulunduğu yere Kayı boyundan 40 kişi bırakılmış, mezara sahip olmaları ve orayı
yurt tutmaları sağlanmıştır.
Daha sonra Gazi Gündüzalp’in mezarını
ziyarete gidenlerin ve gelenlerin Kırka gidelim, Kırka varalım, Kırka’dan
geliyoruz demeleri dolayısıyla köyün adı Kırka olarak söylenegelmiş ve
benimsenmiştir. Cumhuriyet öncesi ve ilk yıllarında ‘Kırka Köyü’ olarak anılan
köy, önce ‘Hırka Köyü’ ve 1964 yılında da resmî kayıtlarda Hırkatepe Köyü olarak
bugünkü adını almıştır. Ancak, köy sakinleri nerelisin diye sorulduğunda
Kırkalıyım diye cevap verir, çevre köyleri de bahsi geçtiğinde halen Kırka
olarak anarlar.
Gazi Gündüzalp’ten sonra Kayı boyunu Hayme Ana ve oğlu
Ertuğrul selametle göç ettirmiştir. Her Türk Hayme Ana’yı ana bilmiştir. Hayme
Ana oğlu Ertuğrul Gazi’ye rehber olmuş, torunu Osman Beyi de BEY olarak
yetiştirmiştir. Osman Bey de adını verdiği büyük Türk Devletini kurmuştur. Hayme
Ana'ya türbe yapılmış, Ankara'nın bir ilçesine <Haymana> adı
verilmiştir.
Kütahya İli Domaniç İlçesi Çarşamba Köyünde Eylül ayının ilk
haftası pazar günü her yıl törenlerle anılmaktadır
(Not: Fotoğrafların
orjinal hallerini görmek için üzerlerine tıklayınız.)
Hayme Ana ve Osman
Bey;

Hayme Ana Türbesi;
Bilecik, Söğüt ve Domaniç;

Domaniç ve Çarşamba

Yazan: Mehmet GÜNDÜZALP
